Zastanawiasz się, jak napisać biznesplan? Ten wpis pomoże Ci opracować taki dokument, a także odpowie na pytanie: dlaczego warto korzystać z biznesplanu w codziennej pracy?
Biznesplan to Twoja firma w pigułce. Oczywiście to uproszczenie, ale to opracowanie zawiera elementy składowe Twojego biznesu.
Przyjrzymy się tym elementom po kolei.
Dowiesz się, co zawiera każda sekcja. Dodatkowo, jakie informacje powinieneś zgromadzić i opisać w każdej sekcji.
A na koniec pokażę Ci, w jaki sposób pracować z biznesplanem na co dzień.
A teraz przechodzimy do pracy. Jak napisać biznesplan? Oto moje porady.
Streszczenie
Streszczenie to pierwsza sekcja biznesplanu. Od niej zaczynasz. I jest najważniejsza.
Opis biznesu
W tym miejscu potrzebujesz opisać swój biznes. Całość opisu powinna mieścić się maksymalnie na dwóch stronach.
Jak to zrobić? Wyobraź sobie, że opisujesz swój pomysł dawno niewidzianej przyjaciółce. Chcesz jej wszystko wyjaśnić. Krótko, ale tak, żeby wiedziała, czym się zajmujesz, na jakim działasz rynku i jakie masz plany na rozwój.
Co zawiera sekcja
Masz mało miejsca, dlatego potrzebujesz zawrzeć w tym miejscu najistotniejsze informacje.
Zapisz odpowiedzi na poniższe pytania i umieść je w tej sekcji.
Czy się zajmuję?
Na jakim rynku działam?
Co jest moim atutem? Czym się wyróżniam?
Jaki problem klienta rozwiązuje mój produkt lub usługa?
Kto stoi za firmą? Jeśli Ty, opisz krótko, kim jesteś i dlaczego zajmujesz się właśnie tym biznesem.
Jak docieram z produktem / usługą do klienta?
Jakie mam plany finansowe na najbliższy rok, dwa i pięć.
Po napisaniu tego fragmentu daj go komuś do przeczytania. Czy jest zrozumiały? Czy jest spójny?
Dlaczego ta część jest ważna
Ten fragment jest niezmiernie ważny. To Twoja firma w pigułce. Jeśli ten fragment zachęci potencjalnego inwestora, to zechce przeczytać całość. jeśli tutaj zobaczy niespójność, brak pomysłu lub koncepcji, to zapewne nie będzie chciał czytać dalej. Dlatego, przyłóż się i napisz to streszczenie najlepiej, jak potrafisz.
Opis firmy i produktu
Kim jesteś i co robisz
W tym fragmencie potrzebujesz opisać to co dokładnie robisz. Czy sprzedajesz produkt, czy usługę? Jaki produkt / usługę. Opisz je. Pokaż cechy produktu / usługi. Napisz, do czego służy.
Jaki problem rozwiązujesz
To najważniejsza sekcja w tym punkcie. Jaki problem nabywcy rozwiązuje Twój produkt czy usługa? W czym pomaga nabywcy. Oszczędza jego czas? Wpływa na poprawę zdrowia? A może zwiększa jego umiejętności. Napisz to dokładnie. Opisz problem, a potem sposób, w jaki Twój produkt czy usługa go rozwiązują. Dodaj także kilka zdań, na temat korzyści, jakie uzyska klient po zakupie.
Dlaczego akurat Ty to robisz
Dlaczego Ty zajmujesz się tym biznesem? Masz pokrewne wykształcenie? Napisz krótko swoją historię. Czy coś Cię zafascynowało, czy przypadkiem trafiłeś do tej konkretnej branży?
Analiza rynku
Wielkość rynku
W tym miejscu powinieneś określić wielkość rynku. Jeśli działasz na terenie Polski, odszukaj dane dotyczące na przykład rynku sprzedaży części zamiennych do samochodów. I podaj jaka to kwota. Koniecznie dodaj źródło, z którego korzystasz. Dane bez podania źródła pochodzenia nie są wiarygodne.
Dobrze jest także podać dane dotyczące wielkości segmentu rynku, na którym działasz. Na przykład wielkość części do samochodów japońskich.
Jeśli możesz, oszacuj także swój udział w tym rynku. Na przykład: planuje w okresie 5 lat uzyskać udział 1% w segmencie rynku sprzedaży części zamiennych do samochodów japońskich.
Grupa docelowa
Musisz opisać, kto jest grupą docelową dla Twojego produktu lub usługi? Powinna być opisana szczegółowo pod kątem cech demograficznych (wiek, płeć, dochody), geograficznych, psychograficznych (styl życia, wartości) oraz behawioralnych (nawyki zakupowe, częstotliwość korzystania z produktu), co pozwala na skuteczne dopasowanie strategii marketingowej i sprzedażowej.
Jeśli przykładowo chcesz sprzedawać części do samochodów japońskich w małym, lokalnym sklepie stacjonarnym to grupa docelowa opisuje tego klienta, który prawdopodobnie przyjdzie do Ciebie po zakup. Kto jest właścicielem samochodów japońskich w Twojej okolicy? Ilu jest tych właścicieli? Jakie mają nawyki zakupowe? Lubią przyjść do sklepu stacjonarnego i poradzić się w kwestii zakupu, czy raczej wolą zakupy online?
Oczywiście pamiętasz, że sklep z częściami zamiennymi to tylko przykład.
Konkurencja
W tej sekcji powinieneś napisać dużo. Dlaczego? Ponieważ to, co oddziela Cię od klienta to konkurencja. Konkurencja nie czeka, ona działa.
Co potrzebujesz zatem rozeznać i opisać: jeśli planujesz sklep stacjonarny, to ile podobnych sklepów jest w okolicy. Czy te sklepy oferują także części do samochodów japońskich. Czy oferują także doradztwo.
Możesz pójść do takiego sklepu, udając klienta i zobaczyć, jak wygląda obsługa. Dlaczego to istotne? Ponieważ będziesz wiedział, jakie elementy swojej obsługi klienta potrzebujesz poprawić.
Poszukaj części, które Ty oferujesz. Może w konkurencyjnym sklepie takich lub podobnych nie ma? Oto Twój atut.
Analizuj konkurencje i szukaj swojej przewagi. Co możesz zrobić lepiej?
Zobacz, w jaki sposób konkurencja się reklamuje. Gdzie się reklamuje.
Im więcej pracy włożysz w poznanie konkurencji, tym łatwiej będzie Ci później prowadzić biznes.
Model biznesowy
Model biznesowy to fragment biznesplanu, w którym potrzebujesz opisać, w jaki sposób generujesz przychody oraz osiągasz zysk.
Jak zarabiasz pieniądze
W tej sekcji powinieneś jasno określić źródła przychodów – czy będą to jednorazowe płatności za produkt, abonament miesięczny, prowizje od transakcji.
W naszym przypadku to sprzedaż produktów w sklepie stacjonarnym. Jeśli oferujesz także doradztwo, napisz o tym. Czy to jest wtedy usługa płatna?
Na czym zarabiasz? Twoim zarobkiem jest różnica pomiędzy ceną nabycia części a ceną sprzedaży. Na tym zarabiasz.
Struktura kosztów
Opisałeś już, na czym zarabiasz. Teraz musisz dodać do tego swoje koszty. Czy masz sklep magazyn, czy musisz go wynajmować? Czy sam będziesz prowadził sklep, czy kogoś musisz zatrudnić? Jakie będą koszty mediów? Wynagrodzenia.
Musisz tutaj ująć wszystkie pozycje kosztów, jakie przewidujesz.
Jeśli potrzebujesz pożyczki i planujesz ją zaciągnąć, także o tym napisz. Kosztem będą wtedy odsetki. Ratę pożyczki musisz natomiast ująć w planie przepływów pieniężnych.
Kanały sprzedaży
Twoim kanałem sprzedaży – w naszym przypadku części zamiennych do samochodów japońskich, jest sklep stacjonarny. Jeśli jednak zbudujesz stronę internetową i zaczniesz sprzedawać, to Twoim drugim kanałem będzie sprzedaż online.
Plan marketingu i sprzedaży
Marketing skupia się na budowaniu świadomości marki, generowaniu zainteresowania i przyciąganiu potencjalnych klientów (leadów).
Sprzedaż koncentruje się na bezpośredniej konwersji tych leadów w płacących klientów.
Marketing działa długoterminowo, budując wartość marki, natomiast sprzedaż realizuje krótkoterminowe cele przychodowe.
Jak dotrzesz do klientów
W opisie kanałów dotarcia do klienta powinieneś szczegółowo przedstawić mix marketingowy obejmujący kanały online (social media, SEO/SEM, email marketing, content marketing) oraz offline (reklama tradycyjna, eventy, PR), określając budżet i oczekiwaną skuteczność każdego kanału.
Kluczowe jest także opisanie ścieżki klienta – jak potencjalny nabywca dowiaduje się o produkcie, gdzie szuka informacji i w jaki sposób podejmuje decyzję zakupową.
W przypadku naszego sklepu z częściami potrzebujesz pomyśleć przez chwile jak klient. Gdzie szukałbyś informacji o takim sklepie i o ofercie? W social mediach lokalnych? Ogłoszenie obok największego sklepu w mieście?
Kanał dotarcia to droga, po której klient przyjdzie do Twojego sklepu. Dowie się o tym, że sprzedajesz części zamienne i zechce przyjść do Ciebie. Zastanów się, czym tego klienta zachęcisz? Co jest wyjątkowego w ofercie? Jeśli wybierzesz content marketing, tym czymś zachęcającym jest na przykład blog. Pokaż swoją wiedzę. Pochwal się może, że sam remontujesz japońskie samochody.
Budżet na marketing
Aby korzystać z różnych kanałów w marketingu, potrzebujesz określić swój budżet. Niektóre kanały są bezpłatne, ale już na przykład reklamy Google Ads są płatne.
Potrzebujesz zatem określić, jaka kwota miesięcznie dysponujesz.
Strategia cenowa
Strategię cenową należy oprzeć na trzech filarach: analizie kosztów własnych, cenach konkurencji oraz wartości postrzeganej przez klienta. Powinieneś uzasadnić wybór konkretnego poziomu cen, przedstawić analizę elastyczności cenowej oraz opisać ewentualną strategię promocji cenowych czy programów lojalnościowych.
O co w tym chodzi?
Przyjmijmy, że masz własny lokal. Nie musisz go wynajmować. Zatem ponosisz znacznie niższe koszty niż w przypadku najmu. Co za tym idzie, możesz oferować niższe ceny. Dlaczego? Ponieważ Twoje koszty są niższe. A skoro tak, to możesz zaoferować niższą cenę, gdyż potrzebujesz mniej zarobić na każdym produkcie, aby pokryć koszty funkcjonowania sklepu.
Zespół
Kto za co odpowiada
W tym punkcie powinieneś opisać osobę zarządzającą. Jeśli to Ty, opisz, czym się zajmujesz w firmie i za co odpowiadasz.
Doświadczenie i kompetencje
Tutaj opisz swoje doświadczenie oraz kompetencje zawodowe. Jeśli jesteś mechanikiem, napisz to. Tak samo, jeśli pasjonujesz się japońskimi samochodami. To Twoje atuty. Podkreśl je.
Jeśli wcześniej pracowałeś w podobnym sklepie, także o tym wspomnij. To wszystko uwiarygodni Twój pomysł biznesowy. Za każdym biznesem stoi człowiek. Pochwal się zatem sobą.
Plan rozwoju zespołu
W tej części opisz, jakie masz plany w kwestii zatrudnianie. W naszym przypadku sklepu: czy będziesz sam prowadził sklep, czy kogoś chcesz zatrudnić?
Jeśli Twój biznes opiera się na ludziach, musisz bardzo dokładnie opisać ten temat. Kogi i kiedy chcesz zatrudnić. Ile chcesz zapłacić. To są elementy, które w znacznym stopniu wpływają na model biznesowy i na koszty.
Prognozy finansowe
Aby dobrze napisać biznesplan, nie możesz pominąć danych finansowych. To jedna z najważniejszych sekcji w całym opracowaniu. Pokazuje Twoje prognozowane przychody i koszty. Pokazuje wynik finansowy. Postaraj się, aby ten element Twojego biznesplanu był bardzo starannie przygotowany.
Rachunek zysków i strat (3-5 lat)
Rachunek zysków i strat to sprawozdanie, które pokazuje przychody, koszty i wynik biznesu. Ty potrzebujesz uzupełnić biznesplan o dane historyczne (jeśli biznes już funkcjonuje) oraz o dane planowane. Najlepiej, aby plan uwzględniał bardzo szczegółowo perspektywę następnego roku (na przykład po kwartałach). Kolejne okresy w ujęciu rocznym.
Bilans
Bilans to sprawozdanie, które pokazuje majątek firmy oraz źródła jego finansowania. Podobnie jak w przypadku rachunku zysków i strat, powinieneś pokazać dane historyczne oraz plan na przyszłość.
Przepływy gotówkowe
Przepływy gotówkowe to dodatkowe sprawozdanie, które pokazuje wpływy i wydatki biznesu. Oraz oczywiście saldo, czyli plus lub minus w gotówce. Zmniejszenie lub zwiększenie stanu.
Najlepiej pokazać plan na kolejne 3-5 lat.
Wskaźniki rentowności
Wskaźniki nie są obowiązkowe. Sam możesz zdecydować, czy chcesz je liczyć i ukazać, czy nie. Ja uważam, że należy się pochwalić i pokazać na przykład wysoką rentowność sprzedaży. To element wyróżniający Twój biznes.
Harmonogram realizacji
Kamienie milowe – „co”
Kamienie milowe to takie wydarzenia, które determinują realizację projektu inwestycyjnego lub rozwoju firmy. Na przykład: otwarcie sklepu, pierwsza kampania reklamowa, zatrudnienie pracownika. To są elementy twojego biznesu, które muszą się zadziać, aby biznes mógł się rozwijać.
Kluczowe daty – „kiedy”
Kluczowe daty to daty „kiedy” dopasowane do kamieni milowych. Wiesz, że musisz otworzyć sklep, żeby sprzedawać. I te daty musisz określić.
Plan działania – „jak”
Plan działania oznacza odpowiedź na pytanie: Jak? Wiesz już, że potrzebujesz otworzyć sklep. Znasz datę. Teraz potrzebujesz opisać, co musisz zrobić i jak zrobić, aby faktycznie doszło do otwarcia sklepu w ustalonym terminie. Musisz wynająć lokal czy masz już swój? Lokal trzeba pomalować. Kupić regały. A części? Skąd je zakupisz. Te wszystkie elementy trzeba wiedzieć. Tutaj w biznesplanie potrzebujesz opisać w skrócie, jakie konkretne czynności trzeba wykonać, aby plan się powiódł.
Praktyczne wskazówki
Co jest ważne przy budowie biznesplanu
Realistyczne założenia
Przyjmuj realistyczne, a nawet nieco pesymistyczne założenia. Nigdy nie koloryzuj danych. Tutaj nie chodzi o to, żeby ktoś uwierzył w Twój plan. Tutaj chodzi o to, żebyś to Ty wiedział, jak plan wygląda realnie. Bez upiększania.
Konkretne liczby
Podawaj konkretne wartości. Jeśli planujesz zatrudnić 2 osoby, napisz to. Nie pisz: planuje zatrudnienie. Wtedy czytelnik nie wie, co to znaczy.
Zrozumiały język
Pisz prostym językiem. Nie ma potrzeby używania skomplikowanego języka, a tym bardziej żargonu. Im prostszy będzie Twój biznesplan w odbiorze, tym lepiej.
Częste błędy przy tworzeniu biznesplanu
Za dużo teorii, za mało praktyki
O co chodzi z tą teorią? W dobrym biznesplanie nie chodzi o to, żeby napisać, co to jest rachunek zysków i strat. Trzeba go pokazać. Nie opisujesz, co to jest kanał dotarcia do klienta, tylko go wskazujesz. Skuteczny biznesplan nie zawiera właściwie teorii, składa się w przeważającej większości z praktyki.
Przeszacowanie przychodów
Wszystkie dane, na które się powołujesz, powinny być realne.
Niedoszacowanie kosztów
Niedoszacowanie kosztów jest bardzo niebezpieczne, ponieważ w jednej chwili z zyskownej firmy może się zrobić strata. Lepiej szacować realnie, a nawet przeszacowywać koszty. Tak jest po prostu bezpieczniej.
Brak planu B
Jak wiadomo, nie ma biznesplanów, które w realu sprawdzają się w 100%. Najlepiej zatem od razu, na etapie pisania, zdiagnozować krytyczne dla biznesu miejsca i zaproponować plan B. Co to za krytyczne miejsca? Nie osiągnę zaplanowanych przychodów w pierwsze pół roku. I co wtedy zrobię? Powinieneś mieć plan na wypadek, jeśli sprawy nie potoczą się po Twojej myśli. Szczerze do tego zachęcam.
Dlaczego warto korzystać z biznesplanu na co dzień?
Tak. Dlaczego warto taki plan mieć i z niego korzystać na co dzień? Ponieważ to się opłaca.
Tobie i firmie.
Biznesplan nie służy tylko jako załącznik do wniosku o kredyt, albo aby przekonać inwestora.
Służy przede wszystkim Tobie jako pomoc w prowadzeniu firmy.
Biznesplan to zbiór wszystkich istotnych elementów, jakie powinieneś brać pod uwagę, prowadząc biznes. Korzystaj zatem z tej wiedzy na co dzień.
Zbuduj swój biznesplan.
Połóż nacisk szczególnie na część dotyczącą finansów.
Przygotuj tę część z podziałem na miesiące. Niech to będzie Twój plan.
Następnie zwróć uwagę na kamienie milowe. Co trzeba zrobić i w jakim terminie.
Teraz masz już plan finansów- porównuj go z wykonaniem. Masz także kamienie milowe i wiesz, co należy zrobić, aby te kamienie zrealizować w odpowiednim czasie.
Zatem, powodzenia!
